Specijali_Simboli Beograda_Terazijska česma 9x16.00_00_42_21.Still046.jpg
beograd.rs

beograd.rs

Beogradska riznica

TERAZIJSKA ČESMA SVEDOK ISTORIJE I RAZVOJA BEOGRADA: Menjala mesta, nekad bila samo spomenik

08.07.2024.

TERAZIJSKA ČESMA SVEDOK ISTORIJE I RAZVOJA BEOGRADA: Menjala mesta, nekad bila samo spomenik
Veličina Slova

Terazijska česma se nije uvek nalazila na mestu gde je danas, izgrađena je na delu gde su se ukrštala dva najprometnija puta u to vreme, Smederevski i Kragujevački, danas Ulica kralja Milana.

Nova Terazijska česma podignuta je 1860. godine između današnjih hotela „Moskva“ i „Balkan“.

Projekat za njenu izgradnju nije sačuvan, a napravljena je sredstvima kneza Miloša Obrenovića, sa idejom da proslavi njegov povratak, kad je drugi put došao na srpski presto.

Delo je vajara Franca Lorana, i vezuje se za arhitektonska dela romantizma u Srbiji. Napravljena je u obliku kamenog stuba sa vazom na vrhu, a ukupan protok vode na sve četiri lule iznosio je 0,5 litara u sekundi. Izgrađena je od krečnjačkog kamena sa Tašmajdana, a sastoji se od tri segmenta. Na svakoj strani stuba su i inicijali kneza Miloša i godina izgradnje 1860.

Specijali_Simboli Beograda_Terazijska česma 9x16.00_00_25_18.Still044.jpg
beograd.rs

Iste godine na Terazijama su zasađeni divlji kestenovi, čime je oplemenjen ambijent ovog prostora.

Molba knezu Milošu za izgradnju nove česme upućena je još 1838. godine, zbog problema sa nestašicom vode.

Terazijska česma je skoro pola veka stajala na Terazijama, ali je 1911. godine, kad je ovaj deo grada rekonstruisan u trg prema projektu francuskog arhitekte Eduara Ležea premeštena u portu crkve Svetih Petra i Pavla na Topčideru. Tu je  bila sve do 1975. godine i imala je samo ulogu spomenika jer nije bila povezana na vodovodni sistem.

Vraćena je ali ne na isto mesto, nego vrlo blizu, na plato ispred hotela „Moskva" gde se nalazi i danas.

Prema projektu arhitekata Uroša Martinovića i Zorana Petrovića, uređen je plato oko česme, čime je formiran nov ambijent. Svečano je otvorena 12. decembra 1975. godine. Konzervatorski i restauratorski radovi na česmi su rađeni 2003. godine, a za spomenik kulture Terazijska česma je proglašena 1965. godine.

Specijali_Simboli Beograda_Terazijska česma 9x16.00_00_03_00.Still040.jpg
beograd.rs

Danas je jedan od najpoznatijih simbola Beograda. Njene istorijske, umetničke i urbanističke vrednosti su velike. Po njoj je cela ulica dobila ime. Sam naziv Terazije se pominjao od druge polovine 19. veka. 

Pre izgradnje Terazijske česme ovaj deo grada se zvao Prestolonaslednikov trg, pa ulica Kneza Milana, zatim, ulica kralja Milana, a zvaničan naziv Terazije dobija tek 1940. godine.

Terazijska česma je omiljeno mesto za sastanke i turistička atrakcija smeštena u sam centar grada. Beograđane posebno za ovo mesto vezuje činjenica da je ispred nje na Petrovdan, 1892. godine održano osvećenje i svečano otvaranje beogradskog vodovoda.

U glavnom gradu postoji 40 fontana, a među njima jedna od najpoznatijih je Terazijska česma.

Podeli vest